لوله پلی اتیلن به دلیل دارا بودن مزایای بیشمار فیزیکی و مکانیکی، امروزه به محبوبترین و پرکاربردترین تجهیز برای انتقال سیالات در بخشهای مختلف تبدیل شده است، به طوری که حدود 70 درصد از لولههای مصرفی در پروژههای ساختمانی، شهری، روستایی و شبکههای آبیاری مزارع و باغات از جنس پلی اتیلن هستند، تنوع بالای انواع سایزهای لوله پلی اتیلن این امکان را فراهم کرده است تا برای هر پروژه با هر حجم دبی و فشار کاری، مقطع مناسبی طراحی و انتخاب شود. شناخت ابعاد، اقطار و مشخصات فنی هر سایز گام نخست برای یک خرید مهندسی شده و بهینه است.
نحوه نامگذاری و تبدیل سایزها (میلیمتر به اینچ)
یکی از دغدغههای اصلی خریداران در هنگام جستجوی انواع سایزهای لوله پلی اتیلن درک رابطه میان قطر اسمی بر حسب میلیمتر و معادل آن به اینچ است. در مهندسی خطوط انتقال سایز لولههای پلی اتیلن همواره بر اساس قطر خارجی (OD) و بر حسب میلیمتر بیان میشود. در حالی که در بازار سنتی و سیستمهای قدیمی استفاده از واحد اینچ رایجتر است. به عنوان مثال، لوله 20 میلیمتر معادل لوله اینچ و لوله 63 میلیمتر معادل لوله 2 اینچ معرفی میشود. توجه به این تطابق ابعادی مانع از بروز خطا در زمان خرید اتصالات پلی اتیلنی میگردد.
جدول مشخصات فنی و کاربرد انواع سایزهای لوله پلی اتیلن
| کاربرد اصلی و توضیحات فنی | سایز (میلیمتر) | سایز (اینچ) | فشار نامی مجاز (PN – بار) |
| تکجداره؛ مناسب برای سیستمهای آبیاری قطرهای و تقسیم آب فرعی کشاورزی | 20 | اینچ | 6، 10، 16، 20 |
| دارای قدرت و مقاومت مکانیکی بالا؛ مناسب برای سیالات کمحجم خانگی و باغی | 25 | اینچ | متغیر بر اساس ضخامت |
| پرکاربرد در انشعابات آب شهری و روستایی و سیستمهای با دبی پایین | 32 | 1 اینچ | 6 تا 32 |
| تولید شده با مواد PE80؛ مناسب برای آبیاری نیمه سنگین و خطوط انتقال گاز | 40 | 1 اینچ | معمولاً 6 و بالاتر |
| پرکاربرد در توزیع آب مزارع و سیستمهای آبیاری بارانی کمفشار | 50 | 1 اینچ | 3 تا 5 |
| پرمصرفترین سایز لوله در پروژههای آبرسانی فرعی، کشاورزی و صنعتی | 63 | 2 اینچ | 5 تا 32 |
| مناسب برای لولهکشیهای فاضلابی ساختمان و انشعابات میانمسیر | 75 | 2 اینچ | 4 تا 5 |
| مقاوم در برابر تنشهای محیطی؛ بسیار ایدهآل برای خطوط اصلی آب و گاز | 90 | 3 اینچ | متغیر بر اساس ضخامت |
| سایز بسیار پرکاربرد در تاسیسات آبرسانی و شبکههای فرعی کشاورزی | 110 | 4 اینچ | متغیر بر اساس ضخامت |
| مناسب برای تامین آب شرب شهری و انتقال سیالات با دبی متوسط | 125 | 5 اینچ | متغیر بر اساس ضخامت |
| مناسب برای خطوط اصلی انتقال فاضلاب شهری و سیالات غیر خورنده صنعتی | 160 | 6 اینچ | متغیر بر اساس ضخامت |
| منعطف و مستحکم؛ مناسب برای سیستمهای مدرن آبیاری تحت فشار بارانی | 200 | 8 اینچ | متغیر بر اساس ضخامت |
| مقاومت حلقوی بالا در برابر بارهای خارجی؛ مناسب برای زیرساختهای زراعی | 225 | 9 اینچ | متغیر بر اساس ضخامت |
| بسیار پرکاربرد در خطوط اصلی انتقال آب و سیالات غیر اسیدی صنعتی | 250 | 10 اینچ | 5 تا 25 |
| ساخته شده از مواد پیشرفته PE100؛ مناسب برای آبرسانی پرفشار، سیستم آتشنشانی و فاضلاب صنعتی | 280 | 11 اینچ | متغیر بر اساس گرید |
| انتقال پرحجم انواع سیالات مایع در فشارهای کاری متوسط و بالا | 315 | 12 اینچ | 5 تا 25 |
در طراحی شبکههای آبرسانی و فاضلاب هر سایز از لولههای پلی اتیلن تکجداره برای دبی و کاربری خاصی تعریف شده است که اطلاعات جامع آن به شرح زیر ارائه میشود:
لولههای پلی اتیلن به طور کلی به دو دسته اصلی تکجداره و دوجداره تقسیم میشوند. لولههای دوجداره که در بازار به نام لوله کاروگیت شناخته میشوند به همراه لولههای اسپیرال برای جریانهای ثقلی بدون فشار مانند انتقال فاضلاب و زهکشیهای بزرگ کاربرد دارند. در حالی که لولههای تکجداره معرفیشده در جدول فوق وظیفه انتقال سیالات تحت فشار را بر عهده دارند. شما میتوانید کاربرد لوله پلی اتیلن در زهکشی را مورد بررسی قرار دهید.

ویژگیها و مزایای استفاده از لولههای پلی اتیلن
بکارگیری لولههای پلی اتیلنی در سایزهای مختلف مزایای فنی و اقتصادی چشمگیری به همراه دارد که عبور از روشهای سنتی فلزی و بتنی را توجیه میکند. این لولهها در مناطق سردسیر، خاکهای سنگین و زمینهای ناهموار که نیاز به انعطافپذیری فوقالعاده بالا دارند بهترین عملکرد را ارائه میدهند. روش های اتصال لوله پلی اتیلن گسترده است از همین رو سرعت و سهولت در نصب و راهاندازی، هزینههای نیروی انسانی و زمان اجرای پروژهها را به شدت کاهش میدهد. ساختار پلیمری صیقلی لوله مانع از رسوبگذاری شده و با کاهش اصطکاک در جریان آب بازده پمپاژ را افزایش داده و در مصرف انرژی صرفهجویی میکند.
لولههای پلی اتیلن به دلیل داشتن اتصالات یکپارچه و جوشهای حرارتی مستحکم مقاومت بینظیری در برابر ترکخوردگی، ضربه و نشتی دارند. که این امر نرخ اتلاف آب را در مقایسه با سیستمهای پیویسی و فلزی به صفر نزدیک میکند. به همین دلیل هزینههای نگهداری دوره ای کاهش یافته و خطر خرابی ناگهانی سیستمهای آبرسانی و مدیریت آبیاری به حداقل ممکن میرسد.
کاربرد قطرهای مختلف لوله پلی اتیلن در صنایع
لولههای پلی اتیلن به دلیل ساختار منعطف و خواص شیمیایی خنثی علاوه بر پروژههای متداول آبرسانی و آبیاری بارانی یا قطرهای، در انتقال فاضلابهای بهداشتی و صنعتی، شبکههای گازرسانی شهری، انتقال مواد شیمیایی خورنده در کارخانهها و حتی انتقال آب از بستر دریا و لایروبی دریاچهها مورد استفاده قرار میگیرند. انتخاب دقیق سایز لوله تضمین میکند که سرعت جریان سیال در محدوده استاندارد باقی مانده و فرسایش یا افت فشار ناگهانی در مسیر رخ ندهد.

عوامل مؤثر بر قیمت انواع لوله پلی اتیلن
هنگام خرید لوله پلی اتیلن باید توجه داشت که قیمت نهایی محصول وابسته به فاکتورهای متعددی است. وزن هر متر لوله که تابعی از سایز و فشار کاری (PN) است مستقیماً بر اساس قیمت روز مواد اولیه پتروشیمی تعیین میشود. استفاده از مواد اولیه درجه یک و خالص PE100 قیمتی بالاتر از مواد بازیافتی یا ترکیبی دارد اما دوام و تاییدیههای بهداشتی لوله را تضمین میکند. همچنین هزینههای حملونقل، انرژی، دستمزد پرسنل و نوسانات نرخ ارز سبب میشود که لیست قیمت لولههای پلی اتیلن به صورت روزانه تغییر کند. از این رو برای پروژههای بزرگ صنعتی و ساختمانی دریافت استعلام قیمت با اعتبار محدود روزانه از تولیدکنندگان معتبر الزامی است.