در هر پروژه ساختمانی، از یک واحد مسکونی کوچک گرفته تا یک کارخانه بزرگ، ایمنی و نظمدهی به تأسیسات الکتریکی اولویت اصلی است. یکی از بهترین و رایجترین روشها برای محافظت از سیمها و کابلها، استفاده از لوله خرطومی برق است. این لولههای انعطافپذیر، مسیری امن برای عبور سیمها فراهم میکنند. اما یک نکته کلیدی که اغلب نادیده گرفته میشود، انتخاب سایز صحیح لوله خرطومی است.
انتخاب سایز نامناسب میتواند عواقب جدی به دنبال داشته باشد. کوچک بودن لوله به سیمها فشار میآورد، خطر داغ شدن و آتشسوزی را افزایش میدهد و نصب را دشوار میکند. از طرف دیگر، انتخاب لولهای بیش از حد بزرگ نیز غیراقتصادی است و فضای اضافی را اشغال میکند. در این راهنمای جامع، ما به شما کمک میکنیم تا با انواع سایز لوله خرطومی برق و کاربردهای هرکدام آشنا شوید و بهترین انتخاب را برای پروژه خود داشته باشید.
لوله خرطومی برق یک پوشش محافظ و انعطافپذیر است که معمولاً از مواد پلاستیکی مقاوم مانند PVC ساخته میشود. طراحی حلقوی یا خرطومی آن باعث میشود به راحتی خم شده و از مسیرهای پیچیده و زوایای دیوارها عبور کند. وظیفه اصلی این لوله، محافظت از سیمهای برق در برابر فشار، رطوبت، گرد و غبار و ضربههای احتمالی است. علاوه بر این، سیمکشی را منظم کرده و تعویض یا افزودن سیم در آینده را بسیار سادهتر میکند.
یک قانون طلایی: اصل ۴۰ درصد ظرفیت لوله
پیش از پرداختن به سایزها، لازم است مهمترین استاندارد در سیمکشی را بشناسید. طبق مقررات ملی ساختمان و استانداردهای جهانی برق، سطح مقطع کل سیمها نباید بیشتر از ۴۰ درصد سطح مقطع داخلی لوله را اشغال کند.
این ۶۰ درصد فضای خالی باقیمانده دو دلیل بسیار مهم دارد:
۱. جلوگیری از افزایش دما: جریان برق در سیمها گرما تولید میکند. فضای خالی به گردش هوا و خنک شدن سیمها کمک کرده و از ذوب شدن روکش آنها و خطر آتشسوزی جلوگیری میکند.
۲. تسهیل در نصب و تعمیرات: این فضای خالی، کشیدن سیمها در داخل لوله را (که به آن سیمکشی میگویند) بسیار آسانتر میکند و امکان اضافه کردن سیمهای جدید در آینده را فراهم میسازد.
بنابراین، همیشه هنگام محاسبه، به جای قطر سیم، مساحت سطح مقطع آن را در نظر بگیرید و مجموع آنها را با ۴۰ درصد ظرفیت لوله مقایسه کنید.
[مطالعه بیشتر: مزایای لوله برق خرطومی]
معرفی انواع سایز لوله خرطومی برق و کاربرد هر کدام
سایز لولههای خرطومی بر اساس قطر خارجی آنها (بر حسب میلیمتر) نامگذاری میشود. در ادامه رایجترین سایزها و موارد استفاده آنها را بررسی میکنیم.
سایز ۱۱ میلیمتر (PG 11)
این کوچکترین و ظریفترین سایز لوله خرطومی است که برای مسیرهای کوتاه و عبور تعداد کمی سیم نازک (مانند سیمهای روشنایی LED، سیستمهای اعلام حریق یا مدارهای تلفن) استفاده میشود. به دلیل ظرفیت پایین، کاربرد آن در سیمکشی اصلی ساختمان محدود است.
سایز ۱۳.۵ میلیمتر (PG 13.5)
این سایز برای سیمکشیهای سبک در فضاهای داخلی ساختمان، مانند عبور سیمهای مربوط به یک یا دو پریز برق یا خطوط روشنایی یک اتاق، بسیار مناسب است. این لوله تعادل خوبی بین اندازه و ظرفیت برای کاربردهای مسکونی ساده ایجاد میکند.
[مطالعه بیشتر: تفاوتهای لوله خرطومی و پلی اتیلن]
سایز ۱۶ میلیمتر (PG 16)
سایز ۱۶ یکی از پرکاربردترین و محبوبترین سایزها در ساختمانسازی مسکونی و اداری است. این لوله ظرفیت کافی برای عبور چندین رشته سیم برق استاندارد (مانند سیمهای مقطع ۱.۵ و ۲.۵) را دارد و برای خطوط اصلی پریزها، روشنایی و مدارهای عمومی یک واحد کاملاً ایدهآل است.
سایز ۲۱ میلیمتر (PG 21)
زمانی که تعداد سیمها افزایش مییابد یا نیاز به عبور کابلهای ضخیمتری داریم، سایز ۲۱ انتخاب بهتری است. این سایز معمولاً برای خطوط تغذیه اصلی از جعبه فیوز به بخشهای مختلف واحد، یا در پروژههای اداری و تجاری که حجم سیمکشی بیشتر است، به کار میرود.
سایز ۲۹ میلیمتر و بزرگتر (PG 29, 36, 48)
این سایزها که معادل تقریبی ۲۵، ۳۲ و ۴۰ میلیمتر هستند، برای مصارف سنگین و صنعتی طراحی شدهاند. کاربرد اصلی آنها در عبور کابلهای بسیار ضخیم، تغذیه اصلی تابلوهای برق، مسیرهای طولانی در سولههای صنعتی، بیمارستانها و ساختمانهای بزرگ است. این لولهها میتوانند دستهای از کابلها را به صورت یکجا در خود جای دهند.
| سایز اسمی لوله (PG / DN) | قطر خارجی تقریبی (mm) | کاربرد اصلی |
| PG 11 | 11 | مدارهای کمبار، سیم تلفن، سیستمهای اعلام حریق، روشنایی تزئینی |
| PG 13.5 | 13.5 | سیمکشی پریز و کلیدهای منفرد در واحدهای مسکونی |
| PG 16 | 16 | رایجترین سایز برای سیمکشی عمومی در ساختمانهای مسکونی (مدارهای روشنایی و پریز) |
| PG 21 | 21 | خطوط اصلی داخل واحد، سیمکشی در پروژههای اداری و تجاری |
| PG 29 / DN 25 | 25 | کابلهای اصلی برق (فیدر)، تابلوهای فرعی |
| PG 36 / DN 32 | 32 | کابلهای اصلی، کارگاهها، موتورخانهها |
| PG 48 / DN 40 و بالاتر | 40 و بالاتر | تأسیسات صنعتی سنگین، کابلهای با بار بالا، فیدرهای اصلی ساختمان |
نکات نهایی برای یک انتخاب درست
1. آیندهنگری را فراموش نکنید: همیشه این احتمال را در نظر بگیرید که در آینده نیاز به افزودن یک خط تلفن، شبکه یا مدار برقی جدید داشته باشید. انتخاب یک سایز بزرگتر از نیاز فعلی (با رعایت قانون ۴۰ درصد) یک تصمیم هوشمندانه است که از تخریب و هزینههای مجدد در آینده جلوگیری میکند.
2. نوع پروژه حرف اول را میزند: نیازهای یک ویلای کوچک با یک مجتمع تجاری یا یک کارخانه صنعتی کاملاً متفاوت است. برای پروژههای بزرگ صنعتی همیشه از سایزهای بالاتر استفاده کنید.
3. به جنس لوله توجه کنید: علاوه بر سایز، جنس لوله نیز اهمیت دارد. لولههای خرطومی نسوز (خودخاموششونده) ایمنی بسیار بالاتری نسبت به لولههای معمولی دارند و برای سیمکشی توکار انتخاب بهتری هستند.
جمعبندی
انتخاب سایز مناسب برای لوله خرطومی برق، یک سرمایهگذاری مستقیم روی ایمنی، دوام و کارایی سیستم الکتریکی ساختمان شماست. با درک صحیح کاربرد هر سایز و رعایت قانون طلایی ۴۰ درصد، میتوانید اطمینان حاصل کنید که سیمکشی شما نه تنها امروز، بلکه برای سالهای آینده نیز استاندارد و ایمن باقی میماند. به یاد داشته باشید که مشورت با یک برقکار ماهر میتواند شما را در محاسبات دقیق و انتخاب نهایی یاری کند.
