توسعه پایدار شبکههای ارتباطی و مخابراتی نیازمند زیرساختهایی است که علاوه بر کارایی بالا، طول عمر طولانی و هزینه نگهداری پایینی داشته باشند. یکی از کلیدیترین اجزای این زیرساختها، نقاط دسترسی یا همان آدمروها هستند. منهول پلی اتیلن مخابراتی به عنوان نسل جدیدی از تجهیزات دسترسی، جایگزین روشهای سنتی شده و عملیات کابلکشی و نگهداری شبکه را دگرگون کرده است. در این مقاله به بررسی فنی، مزایا و دلایل جایگزینی این محصول با نمونههای بتنی میپردازیم.
منهول چیست؟
منهول (Manhole) یا آدمرو، محفظهای است که امکان دسترسی تکنسینها و مهندسان را به خطوط زیرزمینی فراهم میکند. در صنعت مخابرات، این محفظهها نقش مقر مرکزی را ایفا میکنند. زمانی که پیمانکاران قصد دارند چندین شبکه کابل تلفن یا فیبر نوری را به یکدیگر متصل کنند یا مسیر آنها را تغییر دهند، نیاز به فضایی ایمن و خشک دارند تا سر تمام رشتهها در آنجا تجمیع شود.
علاوه بر ایجاد دسترسی، وظیفه دیگر منهول پلی اتیلن، حفاظت فیزیکی است. کابلهای حساس مخابراتی در زیر زمین همواره در معرض تهدیداتی نظیر فشار ناشی از سنگ و خاک، نفوذ رطوبت و حمله جوندگان قرار دارند. بدنه مقاوم این منهولها همانند یک زره مستحکم، از تجهیزات داخلی در برابر این آسیبها محافظت میکند. تفاوت هندهول با منهول در این است که که هندهول ها تنها دریچه های کوچکی برای بازرسی هستند اما منهول ها این امکان را فراهم می کنند تا فرد تکنسین وارد آن بشود و اقدامات لازم را انجام دهد.
چرا از مواد پلی اتیلن استفاده میشود؟
جنس بدنه این منهولها از پلیمر پیشرفتهای به نام پلی اتیلن (Polyethylene – PE) است که از خانواده پلیاولفینها محسوب میشود. این ماده حاصل واکنش پلیمریزاسیون واحدهای صنعتی اتیلن است. اما چرا این متریال برای زیرساخت مخابراتی انتخاب شده است؟
ساختار شیمیایی خاص پلی اتیلن باعث میشود که این محصول در برابر طیف وسیعی از مواد شیمیایی خورنده، اسیدها و بازها که در خاک وجود دارند، کاملاً خنثی باشد. برخلاف فلزات که دچار زنگزدگی میشوند یا بتن که در برابر سولفاتهای خاک آسیبپذیر است، پلی اتیلن هیچ واکنشی با محیط اطراف نمیدهد. این ویژگی باعث میشود منهول در برابر نم زمین و نشت رطوبت که دشمن اصلی کابلهای مخابراتی است، نفوذناپذیر باقی بماند.
مزایای منهول پلی اتیلن مخابراتی نسبت به روشهای سنتی
استفاده از منهولهای پلی اتیلن به دلیل امتیازات برجستهای که نسبت به نمونههای بتنی و آجری دارد، به انتخاب اول پیمانکاران تبدیل شده است. در ادامه به تشریح مزایای منهول پلی اتیلن میپردازیم.
۱. وزن سبک و سهولت در نصب
یکی از چالشهای اصلی در پروژههای عمرانی، حملونقل و جابجایی قطعات سنگین بتنی است که نیازمند جرثقیل و ماشینآلات سنگین میباشد. منهولهای پلی اتیلن وزن بسیار پایینی دارند. این ویژگی باعث میشود که سرعت نصب به شدت افزایش یابد و در بسیاری از موارد بدون نیاز به ماشینآلات سنگین و تنها با نیروی انسانی قابل حمل و جایگذاری باشند.
۲. مقاومت مکانیکی و ضربهپذیری
شاید تصور شود که وزن پایین به معنای مقاومت کمتر است، اما ساختار مهندسی شده این منهولها خلاف این را ثابت میکند. بدنه این محصولات در برابر فشارهای استاتیکی (مانند وزن خاک) و فشارهای دینامیکی (مانند عبور وسایل نقلیه یا ضربههای آنی پرتاب اجسام) مقاومت فوقالعادهای دارد. همچنین انعطافپذیری ذاتی پلی اتیلن باعث میشود در برابر تنشهای زمینلرزه یا نشست زمین، برخلاف بتن دچار ترکخوردگی و شکست نشود.
۳. حذف هزینههای تعمیر و نگهداری
سیستمهای بتنی و فلزی به مرور زمان دچار فرسایش، خوردگی و نشتی میشوند و هزینههای گزافی را برای تعمیرات به پروژه تحمیل میکنند. در مقابل، منهول پلی اتیلن به دلیل خواص ضد خوردگی و سطح صیقلی (که مانع رسوبگذاری میشود)، عملاً نیازی به تعمیر و نگهداری ندارد و هزینههای جاری پروژه را در بلندمدت به صفر نزدیک میکند.
۴. قابلیت تغییر ارتفاع و انعطافپذیری
یکی دیگر از قابلیتهای جذاب این محصولات، امکان رگلاژ و تنظیم ارتفاع است. این منهولها دارای قطعات و اتصالات متنوعی هستند که در صورت نیاز و با توجه به عمق خطوط کابل، میتوان ارتفاع آنها را افزایش داد. این ویژگی در برخی مدلها اجازه میدهد تا عمق دسترسی حتی تا ۱۲ متر نیز افزایش یابد که برای پروژههای بزرگ زیرساختی بسیار حیاتی است.
انتخاب صحیح کلاس وزنی
بسیاری از خریداران هنگام انتخاب منهول، تنها به ابعاد و قیمت توجه میکنند و از یک پارامتر حیاتی غافل میشوند: استاندارد تحمل بار ترافیکی.
طبق استاندارد بینالمللی EN 124، منهولها بر اساس محلی که نصب میشوند باید کلاس وزنی مشخصی داشته باشند. صرفاً “مقاوم بودن” کافی نیست؛ شما باید بدانید منهول کجا نصب میشود:
- کلاس: A15 مناسب برای پیادهروها و مناطق عبور عابر پیاده (تحمل ۱.۵ تن.
- کلاس : B125 مناسب برای پارکها و پارکینگهای خودروهای سبک (تحمل ۱۲.۵ تن)
- کلاس C250 و: D400 مناسب برای خیابانهای اصلی و محل عبور خودروهای سنگین
اگر برای یک پروژه مخابراتی که منهول در وسط خیابان قرار میگیرد، از منهولی با کلاس A یا B استفاده کنید، حتی اگر جنس آن بهترین پلی اتیلن باشد، در اثر عبور خودروهای سنگین دچار تغییر شکل شده و درب آن مسدود یا شکسته میشود. بنابراین، حتماً هنگام خرید، محل نصب را به فروشنده اعلام کنید تا کلاس وزنی متناسب با ترافیک منطقه به شما پیشنهاد شود.
نتیجهگیری
منهول پلی اتیلن مخابراتی با تلفیقی از دانش پلیمر و طراحی مهندسی، راهکاری ایمن، سریع و اقتصادی برای حفاظت از شبکه انتقال دادههاست. سرعت بالای اجرا، مقاومت مطلق در برابر رطوبت و مواد اسیدی، و حذف هزینههای نگهداری، این محصول را به جایگزینی بیرقیب برای مصالح سنتی تبدیل کرده است.
